Klazomenai

Klazomenai, İyon Birliği'ne üye on iki İyon kentinden biridir. MÖ 4000 yıllarından itibaren iskan görmüş olan Limantepe mevkiindedir ve Demir Çağında kurulmuştur.

Klazomenai kentinin kalıntıları bugün Urla ilçesinin İskele Mahallesi'nde, denize komşu tarlalarda ve kıyıya yakın Karantina Adası üzerinde bulunmaktadır.

MÖ 7. ve 6. yüzyıllarda Klazomenai, seramik üretimi ve deniz ticaretiyle gelişen önemli bir İyon kenti hâline gelmiştir. Özellikle “Yaban Keçisi Stili” olarak bilinen süslü seramikleriyle tanınmış, Karadeniz ve Doğu Akdeniz kıyılarıyla güçlü ticari ilişkiler kurmuştur.

MÖ 546 yılında Perslerin bölgeyi ele geçirmesiyle kent yaklaşık 20–25 yıl terk edilmiştir. MÖ 525–520 yıllarında halkın geri dönmesiyle yerleşim yeniden canlanmış; ticaret, seramik ve özellikle zeytinyağı üretimi sayesinde kent yeniden zenginleşmiştir

Ancak MÖ 499’da başlayan İyon Ayaklanması ve Perslerle yaşanan çatışmalar sonucunda kent büyük zarar görmüş, halkın önemli bir bölümü günümüzde Karantina Adası olarak bilinen bölgeye taşınmıştır. Böylece Klazomenai, yaşamını bir ada kenti olarak sürdürmeye başlamıştır.

MÖ 4. yüzyılda ana karada Khyton adı verilen, düzenli sokakları ve planlı yapılarıyla dikkat çeken yeni bir yerleşim kurulmuştur. Ancak bu yerleşim de MÖ 350 civarında terk edilmiş, ana kara tarım amacıyla kullanılmaya devam ederken kent yaşamı Karantina Adası'nda sürmüştür.

Gümüş sikke basan ilk kentlerden biri olarak da bilinir. Kentin gümüş sikkelerinin bir tarafında başlıca tanrısı Apollon'un başı, diğer tarafında da kuğu simgesi görülür. Klazomenai'de çok sayıda kuğu yaşadığı ve kentin adının bu kuşların çağrısını anlatan "klazo" fiiliyle ilişkilendirildiği düşünülür. Kuğu, hem Apollon'un simgesi hem de kentin adına yapılan bir sözcük oyunudur.

Ünlü filozof Anaksagoras’ın da doğum yeri olan Klazomenai, Urla’nın binlerce yıllık tarihine ışık tutan önemli bir kültürel mirastır.

UrlaHouse Gezi Tavsiyesi: Klazomenai Antik Kentinde yer alan MÖ 6. yüzyıla ait zeytinyağı işliğidir. Antik Yunan kentlerinden günümüze ulaşan kaldıraçlı ve ağırlıklı sıkma düzeninin tek örneği olarak bilinir.